函数极限的性质与两个重要极限

本文最后更新于 2026年3月13日 下午

函数极限的性质与两个重要极限

第一部分:函数极限的性质

假设 lim⁡x→af(x)=A\lim\limits_{x \to a} f(x) = A 和 lim⁡x→ag(x)=B\lim\limits_{x \to a} g(x) = B 都存在(且为有限常数),则函数极限具有以下重要性质:

1. 唯一性

如果函数 f(x)f(x) 在 x→ax \to a 时的极限存在,那么这个极限是唯一的。

意义:一个函数在某个点的附近只能无限逼近于一个确定的数值。

2. 局部有界性

如果 lim⁡x→af(x)\lim\limits_{x \to a} f(x) 存在,那么存在一个点 aa 的去心邻域,在这个邻域内,函数 f(x)f(x) 是有界的。

即存在常数 M>0M > 0 和 δ>0\delta > 0,使得当 0<∣x−a∣<δ0 < |x - a| < \delta 时,有 ∣f(x)∣≤M|f(x)| \leq M。

意义:有极限就意味着在极限点附近不会趋于无穷大。

3. 保号性

这是非常关键的一个性质,它描述了函数值与其极限值符号之间的关系。

  • 正推保号:如果 lim⁡x→af(x)=A>0\lim\limits_{x \to a} f(x) = A > 0(或 A<0A < 0),那么存在一个点 aa 的去心邻域,在该邻域内恒有 f(x)>0f(x) > 0(或 f(x)<0f(x) < 0)。

  • 反推保号:如果在点 aa 的某个去心邻域内恒有 f(x)≥0f(x) \ge 0(或 f(x)≤0f(x) \le 0),并且 lim⁡x→af(x)=A\lim\limits_{x \to a} f(x) = A,那么 A≥0A \ge 0(或 A≤0A \le 0)。

意义:如果一个函数在某个点有正的极限,那么在这个点附近,函数值也必然是正的。

4. 四则运算法则

假设 lim⁡x→af(x)=A\lim\limits_{x \to a} f(x) = A,lim⁡x→ag(x)=B\lim\limits_{x \to a} g(x) = B,则:

  • 和/差:lim⁡x→a[f(x)±g(x)]=A±B\lim\limits_{x \to a} [f(x) \pm g(x)] = A \pm B
  • 积:lim⁡x→a[f(x)⋅g(x)]=A⋅B\lim\limits_{x \to a} [f(x) \cdot g(x)] = A \cdot B
  • 商:lim⁡x→a[f(x)/g(x)]=A/B(B≠0)\lim\limits_{x \to a} [f(x) / g(x)] = A / B \quad (B \neq 0)

意义:极限可以"拆开"计算,这大大简化了复杂函数极限的求解过程。

5. 复合函数的极限运算法则

设 lim⁡x→au(x)=b\lim\limits_{x \to a} u(x) = b,且 lim⁡u→bf(u)=A\lim\limits_{u \to b} f(u) = A,并且在点 aa 的某个去心邻域内 u(x)≠bu(x) \neq b,那么复合函数 f[u(x)]f[u(x)] 在 x→ax \to a 时的极限存在,且 lim⁡x→af[u(x)]=A\lim\limits_{x \to a} f[u(x)] = A。

意义:这允许我们通过变量代换来求解复杂的极限问题。

函数极限性质的证明

1. 唯一性的证明

定理:若 lim⁡x→af(x)\lim\limits_{x \to a} f(x) 存在,则此极限唯一。

证明:(反证法)

假设 lim⁡x→af(x)=A\lim\limits_{x \to a} f(x) = A 且 lim⁡x→af(x)=B\lim\limits_{x \to a} f(x) = B,其中 A≠BA \neq B。

取 ε=∣A−B∣2>0\varepsilon = \frac{|A - B|}{2} > 0。

由极限定义:

  • 存在 δ1>0\delta_1 > 0,当 0<∣x−a∣<δ10 < |x - a| < \delta_1 时,∣f(x)−A∣<ε|f(x) - A| < \varepsilon
  • 存在 δ2>0\delta_2 > 0,当 0<∣x−a∣<δ20 < |x - a| < \delta_2 时,∣f(x)−B∣<ε|f(x) - B| < \varepsilon

取 δ=min⁡(δ1,δ2)\delta = \min(\delta_1, \delta_2),则当 0<∣x−a∣<δ0 < |x - a| < \delta 时,同时有:

∣f(x)−A∣<ε且∣f(x)−B∣<ε|f(x) - A| < \varepsilon \quad \text{且} \quad |f(x) - B| < \varepsilon

考虑:

∣A−B∣=∣(A−f(x))+(f(x)−B)∣≤∣A−f(x)∣+∣f(x)−B∣<ε+ε=2ε|A - B| = |(A - f(x)) + (f(x) - B)| \leq |A - f(x)| + |f(x) - B| < \varepsilon + \varepsilon = 2\varepsilon

但 2ε=∣A−B∣2\varepsilon = |A - B|,所以:

∣A−B∣<∣A−B∣|A - B| < |A - B|

这产生矛盾!故假设不成立,极限唯一。


2. 局部有界性的证明

定理:若 lim⁡x→af(x)=A\lim\limits_{x \to a} f(x) = A,则存在 δ>0\delta > 0 和 M>0M > 0,使得当 0<∣x−a∣<δ0 < |x - a| < \delta 时,∣f(x)∣≤M|f(x)| \leq M。

证明:

取 ε=1\varepsilon = 1,由极限定义,存在 δ>0\delta > 0,使得当 0<∣x−a∣<δ0 < |x - a| < \delta 时:

∣f(x)−A∣<1|f(x) - A| < 1

由三角不等式:

∣f(x)∣=∣f(x)−A+A∣≤∣f(x)−A∣+∣A∣<1+∣A∣|f(x)| = |f(x) - A + A| \leq |f(x) - A| + |A| < 1 + |A|

取 M=1+∣A∣M = 1 + |A|,则当 0<∣x−a∣<δ0 < |x - a| < \delta 时:

∣f(x)∣≤M|f(x)| \leq M

证毕。


3. 保号性的证明

定理:

  • 若 lim⁡x→af(x)=A>0\lim\limits_{x \to a} f(x) = A > 0,则存在 δ>0\delta > 0,使得当 0<∣x−a∣<δ0 < |x - a| < \delta 时,f(x)>0f(x) > 0
  • 若 lim⁡x→af(x)=A<0\lim\limits_{x \to a} f(x) = A < 0,则存在 δ>0\delta > 0,使得当 0<∣x−a∣<δ0 < |x - a| < \delta 时,f(x)<0f(x) < 0

证明:(以 A>0A > 0 情况为例)

取 ε=A2>0\varepsilon = \frac{A}{2} > 0,由极限定义,存在 δ>0\delta > 0,使得当 0<∣x−a∣<δ0 < |x - a| < \delta 时:

∣f(x)−A∣<A2|f(x) - A| < \frac{A}{2}

即:

−A2<f(x)−A<A2-\frac{A}{2} < f(x) - A < \frac{A}{2}

整理得:

A2<f(x)<3A2\frac{A}{2} < f(x) < \frac{3A}{2}

由于 A2>0\frac{A}{2} > 0,所以 f(x)>0f(x) > 0。

A<0A < 0 的情况证明类似。


4. 四则运算法则的证明

定理:若 lim⁡x→af(x)=A\lim\limits_{x \to a} f(x) = A,lim⁡x→ag(x)=B\lim\limits_{x \to a} g(x) = B,则:

(1) 和差法则:lim⁡x→a[f(x)±g(x)]=A±B\lim\limits_{x \to a} [f(x) \pm g(x)] = A \pm B

证明:

任给 ε>0\varepsilon > 0,由极限定义:

  • 存在 δ1>0\delta_1 > 0,当 0<∣x−a∣<δ10 < |x - a| < \delta_1 时,∣f(x)−A∣<ε2|f(x) - A| < \frac{\varepsilon}{2}
  • 存在 δ2>0\delta_2 > 0,当 0<∣x−a∣<δ20 < |x - a| < \delta_2 时,∣g(x)−B∣<ε2|g(x) - B| < \frac{\varepsilon}{2}

取 δ=min⁡(δ1,δ2)\delta = \min(\delta_1, \delta_2),则当 0<∣x−a∣<δ0 < |x - a| < \delta 时:

∣(f(x)±g(x))−(A±B)∣=∣(f(x)−A)±(g(x)−B)∣≤∣f(x)−A∣+∣g(x)−B∣<ε2+ε2=ε\begin{aligned} |(f(x) \pm g(x)) - (A \pm B)| &= |(f(x) - A) \pm (g(x) - B)| \\ &\leq |f(x) - A| + |g(x) - B| \\ &< \frac{\varepsilon}{2} + \frac{\varepsilon}{2} = \varepsilon \end{aligned}

(2) 积法则:lim⁡x→a[f(x)⋅g(x)]=A⋅B\lim\limits_{x \to a} [f(x) \cdot g(x)] = A \cdot B

证明:

考虑:

∣f(x)g(x)−AB∣=∣f(x)g(x)−Ag(x)+Ag(x)−AB∣=∣g(x)(f(x)−A)+A(g(x)−B)∣≤∣g(x)∣∣f(x)−A∣+∣A∣∣g(x)−B∣\begin{aligned} |f(x)g(x) - AB| &= |f(x)g(x) - Ag(x) + Ag(x) - AB| \\ &= |g(x)(f(x) - A) + A(g(x) - B)| \\ &\leq |g(x)||f(x) - A| + |A||g(x) - B| \end{aligned}

由局部有界性,存在 δ0>0\delta_0 > 0 和 M>0M > 0,使得当 0<∣x−a∣<δ00 < |x - a| < \delta_0 时,∣g(x)∣≤M|g(x)| \leq M。

任给 ε>0\varepsilon > 0,由极限定义:

  • 存在 δ1>0\delta_1 > 0,当 0<∣x−a∣<δ10 < |x - a| < \delta_1 时,∣f(x)−A∣<ε2(M+1)|f(x) - A| < \frac{\varepsilon}{2(M + 1)}
  • 存在 δ2>0\delta_2 > 0,当 0<∣x−a∣<δ20 < |x - a| < \delta_2 时,∣g(x)−B∣<ε2(∣A∣+1)|g(x) - B| < \frac{\varepsilon}{2(|A| + 1)}

取 δ=min⁡(δ0,δ1,δ2)\delta = \min(\delta_0, \delta_1, \delta_2),则当 0<∣x−a∣<δ0 < |x - a| < \delta 时:

∣f(x)g(x)−AB∣≤∣g(x)∣∣f(x)−A∣+∣A∣∣g(x)−B∣<M⋅ε2(M+1)+∣A∣⋅ε2(∣A∣+1)<ε2+ε2=ε\begin{aligned} |f(x)g(x) - AB| &\leq |g(x)||f(x) - A| + |A||g(x) - B| \\ &< M \cdot \frac{\varepsilon}{2(M + 1)} + |A| \cdot \frac{\varepsilon}{2(|A| + 1)} \\ &< \frac{\varepsilon}{2} + \frac{\varepsilon}{2} = \varepsilon \end{aligned}

(3) 商法则:lim⁡x→af(x)g(x)=AB(B≠0)\lim\limits_{x \to a} \frac{f(x)}{g(x)} = \frac{A}{B} \quad (B \neq 0)

证明:

先证 lim⁡x→a1g(x)=1B\lim\limits_{x \to a} \frac{1}{g(x)} = \frac{1}{B}。

由于 B≠0B \neq 0,取 ε0=∣B∣2>0\varepsilon_0 = \frac{|B|}{2} > 0,存在 δ0>0\delta_0 > 0,当 0<∣x−a∣<δ00 < |x - a| < \delta_0 时:

∣g(x)−B∣<∣B∣2⇒∣g(x)∣>∣B∣2|g(x) - B| < \frac{|B|}{2} \Rightarrow |g(x)| > \frac{|B|}{2}

任给 ε>0\varepsilon > 0,存在 δ1>0\delta_1 > 0,当 0<∣x−a∣<δ10 < |x - a| < \delta_1 时:

∣g(x)−B∣<∣B∣22ε|g(x) - B| < \frac{|B|^2}{2} \varepsilon

取 δ=min⁡(δ0,δ1)\delta = \min(\delta_0, \delta_1),则当 0<∣x−a∣<δ0 < |x - a| < \delta 时:

∣1g(x)−1B∣=∣g(x)−B∣∣g(x)∣∣B∣<∣g(x)−B∣∣B∣2⋅∣B∣=2∣g(x)−B∣∣B∣2<2∣B∣2⋅∣B∣22ε=ε\begin{aligned} \left|\frac{1}{g(x)} - \frac{1}{B}\right| &= \frac{|g(x) - B|}{|g(x)||B|} \\ &< \frac{|g(x) - B|}{\frac{|B|}{2} \cdot |B|} = \frac{2|g(x) - B|}{|B|^2} \\ &< \frac{2}{|B|^2} \cdot \frac{|B|^2}{2} \varepsilon = \varepsilon \end{aligned}

故 lim⁡x→a1g(x)=1B\lim\limits_{x \to a} \frac{1}{g(x)} = \frac{1}{B}。

由积法则:

lim⁡x→af(x)g(x)=lim⁡x→af(x)⋅1g(x)=A⋅1B=AB\lim\limits_{x \to a} \frac{f(x)}{g(x)} = \lim\limits_{x \to a} f(x) \cdot \frac{1}{g(x)} = A \cdot \frac{1}{B} = \frac{A}{B}

第二部分:两个重要极限

这两个极限之所以"重要",是因为它们像公式一样,是推导许多其他极限和导数公式的基础。

重要极限一:lim⁡x→0sin⁡xx=1\lim\limits_{x \to 0} \frac{\sin x}{x} = 1

表达式:

lim⁡x→0sin⁡xx=1\lim_{x \to 0} \frac{\sin x}{x} = 1

理解:当角度 xx(以弧度为单位)无限接近于 00 时,sin⁡x\sin x 与 xx 的比值无限接近于 11。这说明在无穷小的尺度下,正弦函数与其弧度值是"等价"的。

应用与变形:

  • 这个极限的核心形式是 “sin⁡□□→1\frac{\sin \Box}{\Box} \to 1,当 □→0\Box \to 0”
  • 只要这个"□\Box"是趋于 00 的同一个表达式,极限就是 11

例子:

  1. lim⁡x→0sin⁡5x5x=1\lim\limits_{x \to 0} \frac{\sin 5x}{5x} = 1

  2. lim⁡x→0sin⁡(x2)x2=1\lim\limits_{x \to 0} \frac{\sin(x^2)}{x^2} = 1

  3. lim⁡x→0tan⁡xx=lim⁡x→0sin⁡xx⋅1cos⁡x=1×1=1\lim\limits_{x \to 0} \frac{\tan x}{x} = \lim\limits_{x \to 0} \frac{\sin x}{x} \cdot \frac{1}{\cos x} = 1 \times 1 = 1

  4. 计算 lim⁡x→01−cos⁡xx2\lim\limits_{x \to 0} \frac{1 - \cos x}{x^2}

    解:利用三角恒等变换 1−cos⁡x=2sin⁡2(x2)1 - \cos x = 2\sin^2(\frac{x}{2})

    lim⁡x→01−cos⁡xx2=lim⁡x→02sin⁡2(x2)x2=lim⁡x→012⋅sin⁡2(x2)(x2)2=12×12=12\begin{aligned} \lim_{x \to 0} \frac{1 - \cos x}{x^2} &= \lim_{x \to 0} \frac{2\sin^2(\frac{x}{2})}{x^2} \\ &= \lim_{x \to 0} \frac{1}{2} \cdot \frac{\sin^2(\frac{x}{2})}{(\frac{x}{2})^2} \\ &= \frac{1}{2} \times 1^2 = \frac{1}{2} \end{aligned}

重要极限二:lim⁡x→∞(1+1x)x=e\lim\limits_{x \to \infty} (1 + \frac{1}{x})^x = e

表达式:

lim⁡x→∞(1+1x)x=e(e≈2.71828…)\lim_{x \to \infty} \left(1 + \frac{1}{x}\right)^x = e \quad (e \approx 2.71828\ldots)

理解:这个极限描述了一种"连续复利"的增长模式。当计息期无限缩短(次数 xx 趋于无穷大)时,本金 11 元钱在单位时间后连本带利的极限金额就是 ee 元。

应用与变形:

  • 核心形式:“(1+1□)□→e(1 + \frac{1}{\Box})^\Box \to e,当 □→∞\Box \to \infty”
  • 更一般的形式:“(1+α)1α→e(1 + \alpha)^{\frac{1}{\alpha}} \to e,当 α→0\alpha \to 0”

例子:

  1. lim⁡x→∞(1+2x)x\lim\limits_{x \to \infty} (1 + \frac{2}{x})^x

    解:令 t=x2t = \frac{x}{2},则当 x→∞x \to \infty 时,t→∞t \to \infty

    lim⁡x→∞(1+2x)x=lim⁡t→∞(1+1t)2t=[lim⁡t→∞(1+1t)t]2=e2\begin{aligned} \lim_{x \to \infty} \left(1 + \frac{2}{x}\right)^x &= \lim_{t \to \infty} \left(1 + \frac{1}{t}\right)^{2t} \\ &= \left[\lim_{t \to \infty} \left(1 + \frac{1}{t}\right)^t\right]^2 = e^2 \end{aligned}

  2. lim⁡x→0(1+x)1x=e\lim\limits_{x \to 0} (1 + x)^{\frac{1}{x}} = e(这是上述极限的另一种常见形式)

  3. 计算 lim⁡x→0(cos⁡x)1x2\lim\limits_{x \to 0} (\cos x)^{\frac{1}{x^2}}

    解:设 y=(cos⁡x)1x2y = (\cos x)^{\frac{1}{x^2}},则 ln⁡y=ln⁡(cos⁡x)x2\ln y = \frac{\ln(\cos x)}{x^2}

    lim⁡x→0ln⁡y=lim⁡x→0ln⁡(cos⁡x)x2(此时为 00型)利用等价无穷小:ln⁡(cos⁡x)=ln⁡(1+(cos⁡x−1))∼cos⁡x−1∼−12x2lim⁡x→0ln⁡y=lim⁡x→0−12x2x2=−12所以,lim⁡x→0y=e−12\begin{aligned} \lim_{x \to 0} \ln y &= \lim_{x \to 0} \frac{\ln(\cos x)}{x^2} \quad (\text{此时为 } \frac{0}{0} \text{型}) \\ \text{利用等价无穷小:} & \ln(\cos x) = \ln(1 + (\cos x - 1)) \sim \cos x - 1 \sim -\frac{1}{2}x^2 \\ \lim_{x \to 0} \ln y &= \lim_{x \to 0} \frac{-\frac{1}{2}x^2}{x^2} = -\frac{1}{2} \\ \text{所以,} \lim_{x \to 0} y &= e^{-\frac{1}{2}} \end{aligned}

总结

  • 函数极限的性质(唯一性、有界性、保号性、四则运算)是分析和计算极限的理论基础
  • 两个重要极限是解决特定类型极限问题的强大工具,它们本身也是定义数学常数 ee 和建立三角函数与指数函数导数公式的关键

熟练掌握这些性质和重要极限,并理解其背后的思想和变形技巧,是学好微积分的第一步。


函数极限的性质与两个重要极限
https://www.apaperclip.eu.org/2025/10/18/2025-10-18-函数极限的性质和两个重要极限/
作者
qingsi
发布于
2025年10月18日
许可协议